Migrancki Portal Wiedzy

Страхаванне ў сітуацыі падпісання дагавора з замежным суб'ектам гаспадарання

У выніку першай сітуацыі існуе магчымасць працы ў Польшчы на падставе дагавора, заключанага паміж польскай фірмай і замежнай фірмай, якая з'яўляецца Вашым працадаўцам, пры ўмове, што яна накіроўвае Вас на тэрыторыю Польшчы (дазвол тыпу С, D і E). Калі Вы не з'яўляецеся грамадзянінам Еўрапейскага Саюза, але пры гэтым Вы накіраваны на працу ў Польшу з-за межаў дзяржаў-членаў ЕС, то замежны працадаўца, які не мае ў Польшчы офіса ці прадстаўніцтва, не можа быць плацельшчыкам узносаў на сацыяльнае страхаванне.

Гэта значыць, што сацыяльнае страхаванне аплачваецца ў краіне, у якой знаходзіцца офіс фірмы, згодна з дзеючымі ў гэтай краіне палажэннямі. У выпадку, калі асобы, накіраваныя ў Польшчу для выканання работ, будуць мець працоўныя зносіны толькі з працадаўцам у сваёй краіне, і гэты суб'ект гаспадарання будзе выплачваць зарплату, то гэтыя асобы не будуць падлягаць польскаму сацыяльнаму страхаванню. У гэтым выпадку адзінай магчымасцю сацыяльнага страхавання ў Польшчы з'яўляецца добраахвотнае страхаванне. Гэта дазваляе арт. 7 зак. 3 закону ад 13 кастрычніка 1998 г. аб сістэме сацыяльнага страхавання (адзіны тэкст: Веснік законаў ад 2007 г. № 11, паз. 74 са змян.).

На падставе гэтага палажэння працаўнік сам можа заняцца пенсіённым і рэнтавым страхаваннем. Аднак калі ён скарыстае з гэтага права, то ён павінен аплаціць узносы поўнасцю з уласных сродкаў (арт. 16 зак. 4 п. 2 закону аб сістэме сацыяльнага страхавання). Базай для разліку памераў страхавых узносаў, з дапамогай якіх ажыццяўляецца добраахвотнае пенсіённае і рэнтавае страхаванне, з'яўляецца задэклараваная сума, якая не можа быць меншай, чым мінімальная зарплата.

У выпадку, калі працаўнік з'яўляецца грамадзянінам ЕС, палажэнні аб сацыяльным страхаванні прадугледжваюць магчымасць сацыяльнага страхавання на працягу якога-небудзь перыяду часу толькі ў адной з дзяржаў. У выпадку наяўнасці падстаў для страхавання ў некалькіх розных дзяржавах ЕС, такая асоба згодна дзяржаўным палажэнням павінна мець сацыяльную страхоўку больш чым у адной краіне, і тады на падставе палажэнняў заканадаўства ЕС можна ўстанавіць, у якой краіне гэтая асоба павінна страхавацца.

Распараджэнне ўрада ЕЭС (EWG) № 1408/71 ад 14 чэрвеня 1971 г. па прымяненню сістэм сацыяльнага страхавання наёмных працаўнікоў і іх сямей, якія перамяшчаюцца ў ЕЭС

а таксама

РаспараДжэнне савета ЕС (WE) № 859/2003 ад 14 мая 2003 г., якое пашырае палажэнні распаражэння ЕЭС (EWG) № 1408/71 і распаражэння ЕЭС (EWG) № 574/72 на грамадзян трэціх дзяржаў, якія пакуль не з'яўляюцца ахопленымі гэтымі палажэннямі, зыходзячы выключна з іх грамадзянства

Іншая сітуацыя можа скласціся з грамадзянамі дзяржаў, якія не ўваходзяць у ЕС, з якімі Рэспубліка Польшча не мае міжнародных дагавораў аб сацыяльным страхаванні, у выпадку адсутнасці пагаднення паміж сістэмамі сацыяльнага страхавання. Але, як паказвае практыка і прапанаваныя ў гэтых краінах варыянты страхавання, дадзеныя грамадзяне могуць быць адначасова ўключаны ў некалькі сістэм сацыяльнага страхавання. Прапановы альтэрнатыўнага сацыяльнага страхавання для асоб, якія працуюць за мяжой, склалі пенсіённыя фонды Беларусі, Расіі і Украіны.

Такая сітуацыя мае свае плюсы і мінусы: з аднаго боку, больш шырокі дыяпазон страхавання, з другога, улічваючы аплаты ў дзвюх сістэмах, больш высокія ўзносы. Страхаванне ў некалькіх сістэмах сацыяльнага страхавання з’яўляецца выгадным у такім выпадку, калі Вы рэгулярна перамяшчаецеся, напрыклад, то на Украіну, то ў Польшчу і яшчэ не ўпэўнены, у якой краіне Вы жадаеце пастаянна пражываць. У сваю чаргу такая сітуацыя з'яўляецца нявыгаднай для грамадзян тых дзяржаў, якія заключылі з Рэспублікай Польшча міжнародныя дагаворы ў сферы сацыяльнага страхавання і для якіх гэтыя дагаворы рэгулююць нормы сацыяльнага страхавання грамадзян.

Табліца. Дагаворы, заключаныя Рэспулікай Польшча пасля ўваходжання ў Еўрапейскі Саюз з іншымі дзяржавамі.

Крыніца: www.mpips.gov.pl