Сістэма сацыяльнага страхавання ў Польшчы
Фінансаванне выплатаў у рамках сістэмы сацыяльнага страхавання ў Польшчы ажыццяўляецца са сродкаў Казначэйства дзяржавы, а таксама ўзносаў працадаўцаў і працаўнікоў. Сістэма ўзносаў характарызуецца трыма асноўнымі рысамі: прымусовасць, мэтавае назначэнне і сістэма выплатаў.
У Польшчы галоўнай установай, якая адказвае за функцыянаванне сістэмы страхавання, з’яўляецца Упраўленне сацыяльнага страхавання (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) (якое афіцыйна называецца ў скарочанай форме ZUS), якое з’яўляецца дзяржаўнай грамадска-прававой установай і якое ажыццяўляе заданні ў сферы сацыяльнага страхавання ў краіне: www.zus.pl
Выплаты, якія дае Упраўленне сацыяльнага страхавання (ZUS), уключаюць:
- Выплаты на карысць асоб, якія дасягнулі пенсіённага ўзросту (пенсіённае страхаванне).
- Выплаты ў выніку страты грашовых даходаў, звязанай з узнікненнем рызыкі інваліднасці, непрацаздольнасці ці смерці карміцеля (рэнтавае страхаванне).
- Выплаты ў выніку непрацаздольнасці, якая ўзнікла ў выніку хваробы, хвароб ці мацярынства (страхаванне ад хвароб).
- Выплаты, мэтай якіх з’яўляецца абарона страхавальніка ад вынікаў няшчасных выпадкаў на працы і прафесійных захворванняў (страхаванне ад няшчасных выпадкаў).
У польскай страхавой сістэме таксама ёсць іншыя істотныя грамадскія арганізацыі, а менавіта:
- Нацыянальны фонд здароўя (Narodowy Fundusz Zdrowia) (NFZ), які фінансуе медыцынскія выплаты, якія даюцца страхавальнікам, і якая пакрывае кошт лекаў са сродкаў абавязковых узносаў страхавання здароўя. Інфармацыю аб Нацыянальным фондзе здароўя (NFZ) і яго аддзяленнях у ваяводствах можна знайсці па адрасу: www.nfz.gov.pl
- Фонд працы (Fundusz Pracy), з узносаў якога фінансуюцца праграмы рынка працы, а таксама дзеянні па актывізацыі непрацуючых асоб і іх вяртанні на рынак працы, такія як, напрыклад, расходы па навучанню працаўнікоў і беспрацоўных, грашовая дапамога, стыпендыі і даплаты пры навучанні непрацуючых асоб, пенсіённыя выплаты, даследаванні рынка працы, дзейнасць павятовых і ваяводскіх упраўленняў працы, дадатковыя работы, сродкі на пачатак эканамічнай дзейнасці, расходы на юрыдычную дапамогу, кансультацыі і т.д.Фонд гарантаваных рабочых выплатаў (Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych), які гарантуе працаўнікам атрыманне выплатаў у выніку неплацежаздольнасці працадаўцы: www.fgsp.gov.pl
